2015 EKİM AYI ENFLASYONU
Antalya Ticaret ve Sanayi Odası (ATSO) Yönetim Kurulu Başkanı Davut Çetin, Türkiye İstatistik Kurumu (TUİK) tarafından açıklanan Ekim ayı enflasyon rakamlarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Başkan Çetin açıklamasında şunları kaydetti:
“2015 Ekim ayı enflasyonu bir önceki aya göre TÜFE’de %1,55 artış, Yİ-ÜFE’de % 0,20 oranında düşüş göstermiştir. Yıllık enflasyon ise tüketici fiyatlarında % 7,58 üretici fiyatlarında % 5,74 olarak gerçekleşmiştir.
Ekim ayında en yüksek fiyat artışı giyim ve ayakkabıda
TÜFE’de ana harcama grupları itibariyle bir ay önceye göre en yüksek artış % 11,43 ile giyim ve ayakkabı, %1,40 ile ulaştırma, % 1,39 ile ev eşyası gruplarında gerçekleşmiştir. Yıllık olarak en yüksek artış % 13,77 ile lokanta ve oteller, % 11,57 ile çeşitli mal ve hizmetler ve % 10,86 ile eğlence ve kültür gruplarında gerçekleşmiştir.
Aylık olarak en yüksek artış gösteren seçilmiş maddelerin ilk sırasını % 38,26 ile kazak (erkek için) alırken bunu % 34,49 ile bot (kadınlar için), % 32,53 ile hırka (kadın için) izlemiştir. En fazla düşüş gösteren maddeler ise % 35,34 ile yurtiçi bir hafta ve daha fazla süreli turlar, % 30,76 ile limon ve %19,27 ile patlıcan olmuştur.
Ekim ayında gıda enflasyonu düşük kalmış, akaryakıt fiyat indirimleri olumlu katkı yapmış, buna karşılık giyim, servis ücretleri, tüpgaz ve LPG fiyatları enflasyonda etkili olmuştur. Yüzde 1.55 olan aylık enflasyonun 0.80’ini giyim, 0.20’si ulaştırma, 0.17’si gıda fiyatları kaynaklıdır. Yüzde 7.58 olan yıllık enflasyonun ise 2.11’i gıda, 0.96’sı lokanta ve otel, 0.95’i konut harcamaları gruplarından gelmektedir. TÜFE’de dikkat çeken husus, çekirdek enflasyonun aylık %2, yıllık %8 üzeri bir banda çıkmış olmasıdır.
Emtia fiyatlarındaki düşüş, döviz kuru artışının etkisini frenledi
Yİ-ÜFE’de aylık fiyat düşüşün ana faktörleri demir-çelik, gıda ve petrol fiyatlarındaki düşüş olmuştur. Temel gıda ürünlerinde geçen yıl görülen yüksek artışlar nedeniyle baz etkisi enflasyonu düşürücü rol oynamaya başlamıştır. Demir-çelik ve petrol fiyatları ise küresel durgunluğun etkisiyle Türkiye’de enflasyona olumlu etkide bulunmaktadır. Emtia fiyatlarındaki düşüş, döviz kuru artışının enflasyonist etkisini şu ana kadar önemli ölçüde telafi etmiştir.
Hükümetin para politikasına ve Merkez Bankası’na bakışı önemli
Bu çerçevede Ekim ayı enflasyonu önümüzdeki ayların seyri hakkında yeterli fikir vermemektedir. İklim koşullarıyla sebze ve meyve fiyatlarında artış, küresel emtia fiyatlarında düşüşün son bulması gibi gelişmeler önümüzdeki aylarda enflasyon açısından risk unsurlarıdır. Diğer taraftan 2016 yılı için en önemli faktör asgari ücrete yapılacağı vaat edilen zam olacaktır. Bu bakımdan Merkez Bankasının işinin 2016 yılında da kolay olmayacağı, yeni kurulacak Hükümette ekonomi yönetiminin para politikasına ve Merkez Bankası bağımsızlığına bakışının gerek enflasyon beklentileri gerekse döviz kurlarının seyri üzerinde etkili olacağı görülmektedir.
Yüzde 8’ler düzeyindeki enflasyonun günümüz dünyasında oldukça yüksek bir enflasyon olduğu; yapısal enflasyonun belirsizlik, düşük rekabet ve verimsizlik, hatta bölüşüm mücadelesinin devam etmesi anlamına geldiği unutulmamalı ve enflasyonla mücadele yeni Hükümetin göz ardı etmemesi gereken bir konu olmalıdır.
Batı Akdeniz Bölgesi
Ekim ayında Batı Akdeniz Bölgesi Bölgesi TÜFE oranı aylık % 1,79, on aylık % 8,00 ve yıllık bazda % 7,21 olarak gerçekleşmiştir. Bölgemiz enflasyonu aylık ve on aylık bazda Türkiye ortalamasının üzerinde kalırken yıllık bazda ortalamanın altında kalmıştır. TÜFE’de ana harcama grupları itibariyle bir ay önceye göre en yüksek artış % 14,10 ile giyim ve ayakkabı, % 1,85 ile eğitim ve % 1,62 ile ulaştırma gruplarında gerçekleşmiştir. Yıllık olarak en yüksek artış % 15,23 ile lokanta ve oteller, % 12,01 ile çeşitli mal ve hizmetler ve % 11,57 ile eğlence ve kültür gruplarında gerçekleşmiştir. Batı Akdeniz Bölgesi, 26 bölge arasında aylık bazda 5., on aylık bazda 10. ve yıllık bazda 16. sırada yer almaktadır.
