24 TEMMUZ BASIN AÇIKLAMASI
Osmanlı İmparatorluğu’nda 10 Mayıs 1876’dan itibaren gazetelere uygulanmaya başlayan sansür, 32 yıl sürdü. 24 Temmuz 1908’de II. Meşrutiyet’in ilanıyla oluşan özgürlük ortamında, İstanbul’daki gazete sahipleri ve yayıncılar gazetelerini sansür memurlarının denetiminden geçirmeden basma kararı aldı. Böylece gazeteler, 25 Temmuz 1908’de 32 yıl aradan sonra ilk kez sansür denetimi olmaksızın yayımlandı.
Türkiye Gazeteciler Cemiyeti’nin 1948 yılında aldığı kararla bu tarih, Basın Bayramı olarak ilan edildi. Ancak 12 Mart 1971 askeri muhtırasının ardından basın üzerindeki baskılar nedeniyle bu gün, “Basın Özgürlüğü İçin Mücadele Günü” olarak anılmaya başlandı.
1970’lerden günümüze kadar 24 Temmuz zaman zaman Basın Bayramı olarak kutlansa da basın ve ifade özgürlüğü önündeki engeller neredeyse kalıcı hâle gelmiş; biz basın meslek örgütleri de bu günü “Basın Özgürlüğü İçin Mücadele Günü” olarak değerlendirmeyi sürdürmekteyiz.
118 yıl önce sansür memurlarının denetiminin reddedildiği ve basın ile ifade özgürlüğünün güç kazandığı ortam, bugün yerini kısıtlamaların, baskıların ve ekonomik zorlukların yaşandığı bir döneme bırakmıştır.
24 Temmuz artık bir bayramı kutlama günü olmaktan çok, basın sektörünün yaşadığı sorunların dile getirildiği; basın ve ifade özgürlüğü önündeki engellerin kaldırılması çağrılarının yapıldığı ve meslektaşlar arasında dayanışmanın güçlendirildiği bir gün hâline gelmiştir.
Basın sektörü bugün idari, mali ve adli süreçlerde karşılaştığı sorunlarla mücadele etmekte; özellikle Anadolu basını, işvereni ve çalışanıyla birlikte var olma mücadelesi vermektedir.
Başta basın ve ifade özgürlüğü önündeki engellerin kaldırılması olmak üzere, sektörün mali ve idari sorunlarının çözümüne yönelik olarak siyaset kurumunun atacağı adımlar her zamankinden daha büyük önem taşımaktadır. Basın sektörünün sorunlarının kapsamlı şekilde ele alınması ve mevcut engellerin ortadan kaldırılması için Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından gerekli yasal düzenlemelerin yapılmasına ihtiyaç vardır.
İşveren ve çalışan ayrımı gözetilmeksizin tüm gazetecilerin gelecek kaygısı taşımadan, onurlu bir şekilde mesleklerini icra edebilecekleri günlere kavuşmayı diliyoruz. Bu süreçte gazetecilik meslek örgütleri olarak üzerimize düşen sorumluluğun bilincindeyiz. Sorunların çözümü için el birliğiyle var gücümüzle çalışmaya devam edeceğimizi kamuoyunun bilgisine saygıyla sunarız.
Bu düşüncelerle, “Basın Özgürlüğü İçin Mücadele Günü” yerine yeniden “Basın Bayramı” kutlamaları yapacağımız günlerin özlemini duyuyor, tüm meslektaşlarımıza ve kamuoyuna daha özgür, daha demokratik ve daha güzel günler diliyoruz.
İdris TAŞ
Antalya Gazeteciler Cemiyeti Başkanı
