26. Dönem Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Antalya Milletvekili Adayı Barış İŞBİLEN’in, 3 Aralık Uluslararası Engelliler Günü ile ilgili görüş ve düşüncelerinin yer aldığı bültendir.
Devlet; siyasi iktidarın, “Ben istediğimi yaptım, bu vatan için, vatandaş için iyidir” düşüncesi ile yönettiği bir ego tatmin yeri değildir. Aksine, “Vatan ve vatandaşın maksimum çıkarlarının sağlanması için ortak değerlerde muhalefet ile iktidarın buluştuğu, kenetlendiği en üst düzey örgütlü yapılanmadır”. Bu bağlamda günün önemine binaen şunları söylemek istiyorum: “Doğuştan veya sonradan herhangi bir hastalık veya kaza nedeni ile yaşamlarını idamede sorunlarla karşılaşan insanlar için 1992 yılında Birleşmiş Milletler tarafından 3 Aralık, Uluslararası Engelliler Günü olarak ilan edilmiştir. Lakin bu farkındalık gününde hatırlanması gereken engelliler değil onları engelleyenlerdir.” Ülkemizde nüfusun yaklaşık %12’sine tekabül eden engelli vatandaşlarımızın asıl beklentisi, yardım ve acıma duygusu değil, birey olarak tanınma ve topluma katılımlarının sağlanmasıdır.
Engelli bireyler, topluma entegreleri sağlanmadığı için çok küçük yaşlarda akranları tarafından dışlanmaktadır. Eğitim almaları gereken çağa geldiklerindeyse, eğitimde erişilebilirlik mevzuatta olsa bile hala uygulamada birçok soruna sahip olduğu hepimizin gözlemlediği bir gerçektir. Buna rağmen okula gidebilen normal sınıflarda akranlarıyla birlikte öğrenim görebilecek engelli öğrencilere yönelik öğretmen, veli ya da yöneticilerin olumsuz davranışlarını ortadan kaldıracak çözümler üretilemediğinden engelli bireyler eğitimde süreklilik sağlayamamaktadırlar”.
İş yaşamında (yetersiz de olsa) daha çok kamuda istihdam edilen engelli vatandaşlarımızın, özel sektörde iş bulma ve çalışma şansı ise oldukça düşüktür. İş bulan engelli bireylerde daha çok vasfı düşük işlerde çalıştırılmaktadırlar.
Sosyal hayattaysa toplumun engellilere bakış açısı, sokakların, sosyal alanların fiziksel yetersizlikleri, günlük yaşamlarını zorlaştırmakta, çözüm olarak üretilen özel çocuk veya gezi parkları, sahilleri vs. gibi yerler engellilerin toplumdan tamamen uzaklaşmasına neden olmaktadır. Hâlbuki engelli vatandaşlarımız kendileri için özel yapılan alanlarda değil, toplumun her kesimi için yapılan alanlara erişilebilirliliğin sağlanması gerekmektedir.
Engellilerin en büyük sorunlarından biri de, sosyal devlet ilkesi doğrultusunda sağlanan sağlık, bakım ve destek hizmetlerinin yeterince kapsayıcı olmamasıdır. Gelişmiş ülkelerde sağlık hizmetleri tamamen ücretsiz ve devlet tarafından desteklenirken, ülkemizde bu hizmetler (engelli maaşı) yaş sınırlaması, aynı evde yaşayanların gelirlerinin ortalamasının alınması gibi bir takım olumsuz kriterlere bağlanmıştır.
Maalesef ki halkın iradesinin tam yansıması olması gereken Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde (TBMM) yeterli oranda temsil edilemeyen engelli vatandaşlarımız, haklarını arama veya koruma konusunda yetersiz kalmaktadırlar. Bu konuyu siz değerli basın mensuplarına en son çıkarılan torba yasadan bir örnek vererek açıklamak istiyorum.
Ama öncelikle KDV kanunun 17. maddesi (s) bendini hatırlamakta fayda var. (KDV’den istisnalar). Bu bendde şöyle denilmektedir: “Engellilerin eğitimleri, meslekleri, günlük yaşamları için özel olarak üretilmiş her türlü araç-gereç ve özel bilgisayar programları KDV den muaftır.”
Bu maddeye göre hepimiz doğal olarak engellilerin araba satın alırken KDV’den muaf olduğunu düşünürüz. Ancak gerçekte engelli vatandaşlarımız da kullanacakları arabayı satın alırken KDV ödemektedirler. Engelli bireyler bu uygulamanın düzeltileceğini düşünürken, son torba yasa ile ‘’Engellilere ÖTV’ siz araç satışı uygulamasındaki suiistimallerin önüne geçmek‘’ bahanesi öne sürülerek bir takım kısıtlamalar getirilmiştir. Devlet asıl görevlerinden olan suiistimalleri engellemek yerine suçsuz engellileri bir torba yasa ile cezalandırmıştır.
Değerli basın mensupları; TBMM’nin izleyici locasına engelli bir vatandaşın erişilebilirliğinin olmadığı bir ortamda, siyasetçilerin 3 Aralık Uluslararası Engelliler Günü ile ilgili yayımladıkları mesajlar da inandırıcı olmamaktadır.
Engelli vatandaşlarımız, çocukluluklarında, eğitim hayatlarında, sosyal hayatlarında, iş hayatlarında siyasetin ve bürokrasinin engellerine maruz kalmaktadırlar. Öyle ki kadın ve gençlerin yerel ve genel siyasetin içinde yetersizde olsa kota ile temsiliyetleri sağlanıp sorunlarını çözmekte fırsatlar tanınırken, engelliler için sadece kendi inisiyatiflerinde sözde temsilyet verilir gibi yapılıp sadece bir elin parmaklarını geçmeyecek kadar temsil hakkı tanınmaktadır. Oysa hayata karşı büyük mücadele veren engelliler için, toplumun ezilen tüm sınıfları için mücadele etmek oldukça kolay olacaktır.
Barış İŞBİLEN
26. DÖNEM CHP Antalya Milletvekili Adayı
